Tìm hiểu ký hiệu và quy cách vòng bi: Điều gì bạn cần biết?

 Ký hiệu bạc đạn là dãy số và chữ cái mã hóa thông tin về loại, kích thước (đường kính trong/ ngoài, chiều dày), cấu tạo (nắp chắn, vật liệu) và độ hở bên trong (C3, C4) của vòng bi,... giúp xác định chính xác sản phẩm.được in trên vỏ hộp hay khắc chìm trên bề mặt vòng bi có quá nhiều điểm khác nhau. Điều này khiến khách hàng sử dụng thắc mắc vì chả hiểu rõ những ký hiệu trên mang ý nghĩa như thế nào. Hơn thế nữa, các dòng sản phẩm chỉ có ký hiệu trên vòng bi khác nhau một chút thôi nhưng giá bán lại chênh lệch rất lớn. Thấu hiểu rõ những thắc mắc này, Kỷ Nguyên Máy sẽ đưa ra lời giải đáp chi tiết trong bài viết này.

Ảnh Ý nghĩa ký hiệu bạc đạn vòng bi: Điều gì bạn cần biết?

Thông tin về vòng bi tiêu chuẩn

Vòng bi tiêu chuẩn là các loại vòng bi có kích thước bao, dung sai, khe hở, độ chính xác… được quy định trong các tiêu chuẩn quốc tế (ISO, DIN) và quốc gia (TCVN).​ Nhờ tuân theo tiêu chuẩn, vòng bi của các hãng khác nhau nhưng cùng mã chuẩn (ví dụ 6204, 6305…) có thể thay thế cho nhau về kích thước lắp, dù khác nhau về vật liệu, tuổi thọ, thiết kế chi tiết.

• ISO:

+ ISO 15: quy định kích thước bao ưu tiên (bore d, OD D, bề rộng B, C, T) cho ổ lăn hướng kính các dãy đường kính 7, 8, 9, 0, 1, 2, 3, 4.​

+ ISO 355 (côn), ISO 104 (ổ chặn), ISO 5593 (thuật ngữ),… tạo thành hệ thống chung cho kích thước và thuật ngữ ổ lăn.

• DIN:

+ DIN 616, DIN 611… là các tiêu chuẩn Đức hài hòa với ISO về kích thước và bố trí kích thước ổ lăn.

• TCVN:

+ TCVN 3776:2009 “Ổ bi và ổ đũa – Hệ thống ký hiệu quy ước” quy định cách đánh mã ổ bi/ ổ đũa (trừ một số loại đặc biệt như ổ kim dập vỏ…).

Ý nghĩa các ký hiệu trên vòng bi

Như chúng ta đã biết, nếu một sản phẩm bị hư hỏng linh kiện, bắt buộc phải tìm đúng mã đó để thay thế thì máy móc mới có thể hoạt động trơn mượt được. Tuy nhiên, vòng bi - bạc đạn lại khác biệt hoàn toàn bởi chúng được quy định thông số chung. Do đó, các nhà sản xuất đều phải tuân thủ và chỉ được phép thay đổi ở một vài đặc điểm để tạo sự khác biệt.

• Ý nghĩa về kích thước

Mã cơ bản	Ý nghĩa
Chữ số thứ 4 từ phải sang trái	Chỉ loại vòng bi, ví dụ: 0 (bi cầu), 2 (bi trụ ngắn), 6 (bi đỡ chặn), 7 (bi côn).
Hai chữ số tiếp theo (từ phải sang trái)	Chỉ dãy kích thước (chiều dày) và cỡ đường kính ngoài (D).
Hai chữ số cuối (từ phải sang trái)	Chỉ đường kính trong (d) theo quy chuẩn: 00 (d=10mm), 01 (d=12mm), 02 (d=15mm), 03 (d=17mm), 04 trở lên (d = số x 5)

• Ý nghĩa về mức độ chịu tải

Ký hiệu con số thứ 3 từ phải sang trái	Ý nghĩa
1 hoặc 7	Chịu tải đặc biệt nhẹ
2	Chịu tải nhẹ
3	Chịu tải trung bình
4	Chịu tải nặng
5	Chịu tải đặc biệt nặng
6	Chịu tải trung bình nhưng dài hơn
8 và 9	Chịu tải siêu nhẹ

• Ý nghĩa phân loại ổ lăn

Ký hiệu con số từ 4 từ phải sang trái	Loại vòng bi
0	ổ bi đỡ 1 dãy
1	ổ bi đỡ lòng cầu hai dãy
2	ổ đũa trụ ngắn đỡ
3	ổ đũa đỡ lòng cầu hai dãy
4	ổ kim hoặc ổ đũa trụ dài
5	ổ đũa trụ xoắn đỡ
6	ổ bi đỡ chặn
7	ổ đũa côn
8	ổ bi chặn, ổ bi chặn đỡ
9	ổ đũa chặn, ổ đũa chặn đỡ

• Ý nghĩa kết cấu

Ký hiệu con số thứ 5 từ phải sang trái	Kết cấu
3	Bi đũa trụ ngắn một dãy,vòng chặn trong không có gờ chắn
4	Giống như số 3 nhưng vòng chặn trong có gờ chắn
5	Có một rãnh để lắp vòng hãm định vị ở vòng chắn ngoài
6	Có một long đen chặn dầu bằng thép lá
8	Có hai long đen chặn dầu bằng thép lá
9	Bi đũa hình trụ ngắn 1 dãy, ở vòng trong có 1 vành chặn các con lăn

• Ý nghĩa tiếp vị ngữ

Ký hiệu theo thứ tự tăng dần	Khe hở
C1	Nhỏ hơn c2
C2	Nhỏ hơn tiêu chuẩn
CM	Ke hở nhỏ hơn hiêu chuẩn Ký hiệu CM trên vòng bi thường dùng để chỉ một loại khe hở hướng tâm đặc biệt, chuyên dụng cho động cơ điện (Electric Motors).
CN	Khe hở tiêu chuẩn
C3	Lớn hơn khe hở tiêu chuẩn (nên sử dụng vòng bi C3 trong các trường hợp sau: môi trường có nhiệt độ cao, tải trọng nặng, tốc độ cao hoặc có độ lệch, lắp đặt bằng phương pháp ép nóng hoặc có độ chặt)
C4	Lớn hơn khe hở có ký hiệu c3 trên vòng bi
C5	Lớn hơn khe hở bạc đạn c4

• Ý nghĩa tiền tố

Ký hiệu	Tiền tố
BS2-..	Vòng bi được chỉ định bằng số bảng vẽ
ZE	Vòng bi có tính năng SensorMount

• Ý nghĩa hậu tố - Thiết kế nội bộ

Ký hiệu	Hậu tố - thiết kế nội bộ
CA, CAC	Mặt bích giữ trên vòng trong, vòng dẫn hướng được định tâm trên vòng trong, lồng bằng đồng thau gia công (trừ khi có chỉ định một trong các hậu tố thiết kế lồng)
CC(J), CJ	Vòng trong không có bích, vòng dẫn hướng được định tâm trên vòng trong, hai lồng thép dập
CCJA, EJA	Vòng trong không có bích, vòng dẫn hướng được định tâm trên đường đua của vòng ngoài, hai lồng thép dập
E	Thiết kế bên trong được tối ưu hóa để tăng khả năng chịu tải Dòng 213, 222 và 223: Vòng trong không có bích và hai lồng thép dập. Rãnh hình khuyên và ba lỗ bôi trơn ở vòng ngoài. d ≤ 65 mm: Vòng dẫn hướng được định tâm trên vòng trong d > 65 mm: Vòng dẫn hướng được định tâm trên lồng

• Ý nghĩa hậu tố - Thiết kế vòng ngoài (phớt, rãnh vòng chặn,..)

Ký hiệu	Hậu tố - Thiết kế vòng ngoài
-CS, -2CS	Phớt tiếp xúc, NBR, ở một hoặc cả hai mặt
-CS2, -2CS2	Phớt tiếp xúc, FKM, ở một hoặc cả hai mặt
-CS5, -2CS5	Phớt tiếp xúc, HNBR, ở một hoặc cả hai mặt
-CS6, -2CS6	Phớt tiếp xúc, ở một hoặc cả hai mặt
-RS, -2RS	Phớt tiếp xúc, NBR, ở một hoặc cả hai mặt
-RS5, -2RS5	Phớt tiếp xúc, HNBR, ở một hoặc cả hai mặt
K	Lỗ côn, côn 1:12
K30	Lỗ côn, côn 1:30

• Ý nghĩa hậu tố - Thiết kế lồng

Ký hiệu	Hậu tố - Thiết kế lồng
F	Lồng thép gia công, vòng trong được định tâm
FA	Lồng thép gia công, vòng ngoài ở giữa
J	Lồng thép dập, vòng trong ở giữa
JA	Lồng thép dập, vòng ngoài ở giữa
MA	Lồng đồng thau gia công, vòng ngoài ở giữa

• Ý nghĩa hậu tố - Vật liệu, xử lý nhiệt

Ký hiệu	Hậu tố - Vật liệu, xử lý nhiệt
235220	Vòng trong được tôi cứng với rãnh xoắn ốc ở lỗ khoan
HA3	Vòng trong được tôi cứng

Quy cách vòng bi của từng loại

(*) Ký hiệu vòng bi rãnh sâu - bạc đạn tốc độ cao

• Mã bạc đạn cầu: 67xx, 68xx, 69xx, 160xx, 60xx, 62xx, 63xx, 64xx/ 42xx, 43xx, 72xx, 73xx

Ảnh Bạc đạn cầu rãnh sâu - bạc đạn tốc độ cao

• Các ký hiệu ổ trượt cầu cần chú ý

	Ký hiệu	Thương hiệu
Nắp sắt	2Z	SKF
	ZR, 2ZR	FAG
	Z, ZZ, ZX, ZZX	KOYO
	Z, ZZ	NTN
	Z, ZS, ZZ, ZS	NSK
	ZE, 2ZE	NACHI
Nắp nhựa kiểu tiếp xúc	RS1 (RSH), 2RS1 (2RSH), RS2 (2RS2)	SKF
	RSR, 2RSR	FAG
	RS, 2RS, RK, 2RK, U, UU, RD, 2RD	KOYO
	LU, LLU	NTN
	DU, DDU	NSK
	NSE, 2NSE	NACHI
Nắp nhựa kiểu không tiếp xúc	RZ (RSL), 2RZ (2RSL)	SKF
	RSD (2RSD)	FAG
	RU, RU, ZU, 2ZU	KOYO
	LB, LLB	NTN
	V, VV	NSK
	NKE, 2NKE	NACHI

(*) Ký hiệu ổ bi đũa

• Mã vòng bi đũa NU, NJ, NUP, N, NF 100xx, 2xx, 22xx, 32xx, 3xx, 23xx, 4xx/ NNU 49xx, NN 30xx

Ảnh Vòng bi đũa

• Các ký hiệu bạc đạn đũa cần chú ý

Tiền tố	Hậu tố	Ý nghĩa
N, NU, NJ, NUP, RNU, NF		Bạc đạn đũa 1 dãy
NN, NNU		Bạc đạn đũa 2 dãy
	EC-	Thiết kế được tối ưu hoá
	E-	Công suất cao
	-M	Lồng đồng gia công liền khối
	-ML	Lồng đồng kiểu cửa sổ
	-P	Lồng nhựa polyamit gia công
	-J	Lồng thép dập
	-PH	Lồng nhựa peek
	-W/ W	Lồng thép
	MA	Bằng đồng chắc chắn
	-N-	Vòng đệm rãnh
	C3	Độ hở lớn hơn tiêu chuẩn
	R	Khả năng chịu tải cao

(*) Kí hiệu vòng bi côn

• Mã bạc đạn côn: 329xx, 320xx, 330xx, 331xx, 302xx, 322xx, 332xx, 303xx, 313xx, 323xx

Ảnh Vòng bi côn

• Các ký hiệu bạc đạn côn cần chú ý

xxxxx - J2/Q	Quy cách vòng bi côn của SKF
xxxxx - JR	Quy cách vòng bi côn của KOYO
4T - xxxxx	Quy cách vòng bi côn của NTN
E xxxxx J	Quy cách vòng bi côn của NACHI
HR xxxxx J	Quy cách vòng bi côn của NSK
xxxxx - A	Quy cách vòng bi côn của FAG

(*) Ký hiệu trên vòng bi bạc đạn tang trống

• Mã bạc đạn tang trống: 239xx, 230xx, 240xx, 231xx, 241xx, 222xx, 232xx, 213xx, 223xx

Ảnh Vòng bi tang trống

• Các ký hiệu cần chú ý

BS2 -	Ổ lăn với các ký số bản vẽ
E2	Ổ lăn tiết kiệm năng lượng
ZE	Ổ lăn với cảm biến SensprMount
CA, CAC	Gờ chặn vòng trong, vòng dẫn hướng định tâm theo vòng trong, vòng cách bằng đồng thau
CC(J) EJA	Vòng trong không có gờ chặn, vòng dẫn hướng định tâm theo rãnh lăn vòng ngoài, hai vòng cách bằng thép dập
CCJA, EJA	Vòng trong không có gờ chặn, vòng dẫn hướng định tâm theo rãnh lăn vòng ngoài, hai vòng cách bằng thép dập
E	Thiết kế bên trong tối ưu hoá để tăng khả năng chịu tải
GEM, VT	Tra mỡ vòng bi
W	Chất bôi trơn rắn, bôi trơn trên vòng ngoài
VA	Vòng bi ứng dụng cho các ứng dụng có tốc độ rung cao, vòng cách thép dập được tôi bề mặt và có thể hoặc không phủ một lớp PTFE trên bề mặt của lỗ trong ổ lăn
EA, C, CD	Lồng thép ép (EA: Khả năng chịu tải đặc biệt cao, tốc độ giới hạn cao và khả năng ứng dụng cai trong điều kiện hoạt động ở nhiệt độ cao lên đến 200°C
CA	Lồng được gia công bằng đồng thau
EC	Ổ đũa đỡ một dãy có thiết kế bên trong và phần tiếp xúc giữa mặt đầu của các con lăn và vai chặn được cải tiến
ECA	Vòng bi- bạc đạn tang trống theo thiết kế CA nhưng bộ con lăn được cải tiến
ECAC	Vòng bi- bạc đạn tang trống theo thiết kế CAC nhưng bộ con lăn được cải tiến
F	Vòng cách bằng thép hoặc gang đúc đặc biệt, bố trí ngay giữa con lăn, thiết kế hoặc vật liệu khác được xác định bằng những chữ số theo sau F như F1
FA	Vòng cách bằng thép hoặc gang đúc đặc biệt, bố trí giữa vai vòng ngoài
FB	Vòng cách bằng thép hoặc gang đúc đặc biệt, bố trí giữa vai vòng trong
G	Khi hai ổ bi loại này lắp lưng đối lưng hoặc mặt đối mặt thì trước khi lắp sẽ có khe hở dọc trục nào đó

(*) Ký hiệu ổ bi kim

• Mã vòng bi kim: HK, NAxx, HJ, HJ + IR, RNAxx, HK...TN/ HK...RS/ HK...2RS, K...ZW/ K...TN/ K...ZWTN, BK...TN/ BK...RS, NKI...TN/ NKI/ NKIS, NK, NK + IR, NKJ, NKJS, NQI, NAO, RNAO, NKS, NKS + IR

Ảnh Vòng bi kim

(*) Kí hiệu vòng bi chà

• Mã bạc đạn chà: 511xx, 512xx, 513xx, 514xx, 532xx, 533xx, 534xx, TVB, TVL, DTVL, TSR, TSR-EM, TP, TPS, XR, JXR, TTHD, TTVF, TTVS, TTSX, TTSV, TTSP, TTC-TTCS/ 522xx, 523xx, 524xx, 542xx, 543xx, 544xx

Ảnh Vòng bi chà/ tỳ

• Các ký hiệu bạc đạn chà cần chú ý

xxxxx	Ký hiệu ổ lăn chà của NTN, KOYO
xxxxx - X	Ký hiệu ổ lăn chà của NSK
xxxxx - XU
xxxxx - U
xxxxx - TN	Ký hiệu ổ lăn chà của SKF
xxxxx - M
xxxxx - F
TVB, TVL, DTVL, TSR, TSR-EM, TP, TPS, XR, JXR, TTHD, TTVF, TTVS, TTSX, TTSV, TTSP, TTC-TTCS	Ký hiệu ổ lăn chà của TIMKEN
xxxxx - M	Ký hiệu ổ lăn chà có rế đồng thau
xxxxx - x	Nếu không có ký hiệu ổ lăn chà sau mã, nghĩa là rế của nó làm bằng sắt

(*) Giải thích ký hiệu bạc đạn cầu tự lựa

• Mã vòng bi cầu tự lựa: 1xx, 12xx, 22xx, 13xx, 23xx, 112xx, 113xx, 14xx

Ảnh Vòng bi cầu tự lựa

• Các ký hiệu vòng bi tốc độ cao cần chú ý

- K	Giải thích ký hiệu bạc đạn tốc độ cao của NSK, SKF, KOYO
E	Giải thích ký hiệu ổ lăn cầu tự lựa của SKF
EK
S	Giải thích ký hiệu ổ lăn cầu tự lựa của NTN
SK
2RS	Giải thích ký hiệu ổ lăn cầu tự lựa của KOYO
2RS, 2RSR	Giải thích ký hiệu ổ lăn cầu tự lựa của nắp chắn nhựa
2Z, ZZ, 2RZ	Giải thích ký hiệu ổ lăn cầu tự lựa của nắp chắn sắt

(*) Ký hiệu ổ bi tang trống chặn trục

• Mã vòng bi tang trống chặn trục: 292xx, 293xx, 294xx

Ảnh Vòng bi tang trống chặn trục

• Các ký hiệu tang trống chặn trục cần chú ý

xxxxx	Số hiệu ổ lăn tang trống chặn trụ của NTN
xxxxx - E	Số hiệu ổ lăn tang trống chặn trục của NSK, SKF, NACHI
xxxxx - R	Số hiệu ổ lăn tang trống chặn trục của KOYO
E	Thiết kế trong tối ưu hoá, các kích thước < = 68
N1	Một rãnh định vị trên vòng đệm cổ
N2	Hai rãnh định vị trên vòng đệm cổ và cách nhau 180 độ
EM	Vòng cách bằng đồng thau, định tâm theo vòng đệm trục
EF	Vòng cách bằng thép gia công cắt gọt, định tâm theo vòng đệm trục
F3	Vòng thép bằng gang cầu gia công cắt gọt định tâm theo vòng đệm trục
-	Vòng cách bằng đồng thau gia công cắt gọt định tâm theo vòng đệm ổ

Nội dung trên là tổng hợp quy cách bạc đạn của một vài loại nổi bật hiện nay trên thị trường. Mỗi mã bạc đạn sẽ có một dãy ký hiệu khác nhau, để có thể dễ dàng lựa chọn chỉ dựa trên các thông tin này bạn phải thật sự tinh thông và có nhiều thông tin về sản phẩm đó. Nhưng không phải ai cũng có khả năng này, đừng quá lo lắng bởi Kỷ Nguyên Máy đã sẵn sàng ở đây giúp bạn lựa chọn những sản phẩm (ổ bi và đạn bạc, bạc trượt bi, ray trượt dẫn hướng, bộ vít me, gối đỡ,...) phù hợp nhất. Liên hệ chúng tôi: 077.209.8686 để được tư vấn sớm nhất nhé.